دیدبان آزار

زن‌کشی دوباره آرژانتین را به خیابان‌ها آورد

«نه حتی یک زن کمتر»

دیدبان آزار: در ماه مه ۲۰۱۵، قتل هولناک کیارا پائز دختر ۱۴ ساله باردار به دست دوست‌پسر ۱۶ ساله‌اش، موجی از اعتراضات گسترده را در آرژانتین برانگیخت. این اعتراضات به‌تدریج به جنبشی تحول‌ساز در سراسر آمریکای لاتین تبدیل شد که با شعار «Ni Una Menos» به‌معنای «نه حتی یک زن کمتر» شناخته می‌شود. ائتلافی از گروه‎‌های فمینیستی در هشت مارس همان سال اعتراضی گسترده علیه زن‌کشی سازماندهی کرد. با تدوام زن‌کشی‌ها و قتل وحشتناک نوجوانی دیگر، نی اونا منوس در مارس ۲۰۱۶ اولین اعتصاب سراسری زنان را در آرژانتین به راه انداخت. این جنبش رفته‌رفته به دیگر کشورهای آمریکای لاتین گسترش پیدا کرد و به ائتلافی قاره‌ای علیه خشونت مردسالارانه تبدیل شد.

نی اونا منوس در اولین فراخوان خود با عنوان «آتش از آن ماست» نوشته بود: «ما همین الان هم در حال آماده‌سازی هستیم، تن‌هایمان همین حالا در میانه‌ زمستان گُر گرفته‌اند، ما می‌دانیم چه کسی در خیابان‌ها با ما خواهد بود تا از حق‌مان در تصمیم‌گیری برای تن و زندگی‌‌مان دفاع کند. ما می‌دانیم زیرا سازمان‌یافته‌ایم، زیرا با هر باری که حول حق سقط‌جنین قانونی و "نه حتی یک زن کمتر" بسیج نیرو کردیم و با هر اعتصاب فمینیستیْ پیوندهای ارتباطی‌مان قوی‌تر شدند. میلیون‌ها تن از ما برای محاصره کنگره و در هر شهر کوچک و بزرگ درون قلمرو ما به خیابان خواهند آمد، و صدها هزار نفر از مکان‌های دیگر به ما خواهند پیوست.» 

اکنون، ۱۱ سال پس از نخستین تظاهرات نی اونا منوس که آگاهی جمعی نسبت به  زن‌کشی را شکل داد، آرژانتین بار دیگر درگیر خشم عمومی است. این‌بار آگوستینا وگا، دختر ۱۴ ساله‌ای از شهر کوردوبا در مرکز آرژانتین، زنان مردم آرژانتین را به خیابان‌ها کشانده است. او شامگاه ۲۳ مه به خانه یکی از دوستان خانوادگی رفت؛ تصور می‌کرد قرار است هدیه‌ای برای مادرش دریافت کند. اما بنا بر نتایج اولیه کالبدشکافی، در آنجا مورد تجاوز جنسی قرار گرفت و سپس به دار آویخته شد. همچنین گفته می‌شود جسد او با یک چاقوی آشپزخانه تکه‌تکه شده است. این جنایت تکان‌دهنده بار دیگر بحث خشونت علیه زنان و دختران و ضرورت مقابله با آن را در آرژانتین و سراسر آمریکای لاتین به صدر توجه افکار عمومی بازگردانده است.

 


خانواده آگوستینا، صبح روز بعد گزارش مفقودی او را ثبت کردند، بیش از ۸۰ ساعت طول کشید تا هشدار سراسری آدم‌ربایی در استان فعال شود. خانواده او پلیس را متهم می‌کنند که در  پیگیری این پرونده کوتاهی کرده است. سه روز بعد، پلیس به خانه کلودیو بارلیه یورش برد و او را دستگیر کرد. سابقه کیفری بارلیه نشان می‌دهد که او یک سال قبل به جرم ربودن زنی دیگر دستگیر، اما با وثیقه‌ای ناچیز آزاد شده بود.

روز چهارشنبه، هزاران نفر از معترضان در تظاهرات سالانه نی اونا منوس در مرکز شهر بوئنوس‌آیرس گرد هم آمدند. بسیاری از شرکت‌کنندگان پلاکاردهایی در دست داشتند که تصاویر و نام زنان و دخترانی را نشان می‌داد که در سال‌های اخیر به قتل رسیده یا ناپدید شده‌اند؛ آگوستینا نیز در میان آن‌ها بود. لائورا لنازا، ۴۱ ساله می‌گوید نزدیک به یک دهه در هیچ تظاهرات خیابانی شرکت نکرده بود. اما شوک ناشی از پرونده‌های اخیر او را واداشت تا همراه دختر ۱۷ ساله‌اش، میلنا، در این تجمع حضور پیدا کند. میلنا در حالی که دست مادرش را محکم گرفته می‌گوید: «من برای خودم، برای خواهر ۱۱ ساله‌ام و برای همه زنانی که می‌شناسم مبارزه می‌کنم.»

ماریا کاچارو، ۵۴ ساله، نیز گفت که همراه دختر ۱۸ ساله‌اش در این راهپیمایی شرکت کرده تا یاد خواهرش را گرامی بدارد؛ زنی که چند سال پیش به دست همسرش کشته شد. او درباره تأثیر سیاست‌های ریاضتی دولت مایلی بر زنان گفت: «هروقت منابع و بودجه‌ها کاهش پیدا می‌کنند، به‌نوعی این ما زنان هستیم که باید هزینه آن را بپردازیم.» کاچارو افزود که نحوه رسیدگی پلیس به پرونده آگوستینا او را به‌شدت آزرده و خشمگین کرده است. در شهر کوردوبا، خانواده آگوستینا روز چهارشنبه با در دست داشتن پلاکاردهایی با شعار «عدالت برای آگوستینا»، رهبری یک راهپیمایی را بر عهده داشتند. هدف آن‌ها مطالبه پاسخگویی و اجرای عدالت در پرونده قتل او بود. پرونده آگوستینا جانی تازه به اعتراضات فمینیست‌ها بخشید و به نمادی برای تجدید مطالبه‌گری عمومی تبدیل شد.

 

معترضان خواستار اقدام قاطع دولت در مقابله با خشونت علیه زنان شدند و هم‌زمان انتقادها از دولت خاویر  میلی، رئیس‌جمهور آرژانتین، شدت گرفته است. این سیاستمدار راستگرا و متحد رئیس‌جمهور آمریکا، جنبش فمینیستی را «مبارزه‌ای مضحک و غیرطبیعی» توصیف کرده است. او همچنین از حذف عنوان «زن‌کشی» از قانون مجازات حمایت کرده و در چارچوب آنچه «جنگ فرهنگی» و برنامه کاهش هزینه‌های دولتی می‌نامد، بودجه برنامه‌های حمایتی از قربانیان خشونت جنسیتی را قطع کرده است. این مواضع با واکنش‌های گسترده و انتقادهای شدید از سوی فعالان حقوق زنان و گروه‌های مدنی روبه‌رو شده و به یکی از محورهای اصلی اعتراضات اخیر در آرژانتین تبدیل شده است.

میلی سیاست‌های جنسیت‌محور را پیامد خطرناک اندیشه‌های سوسیالیستی عنوان کرده است. پس از آنکه او در اجلاس سال گذشته مجمع جهانی اقتصاد، جرم «زن‌کشی» را مورد انتقاد قرار داد و گفت این قانون «از نظر حقوقی ارزش جان یک زن را بیشتر از جان یک مرد می‌کند»، وزیر دادگستری او اعلام کرد که دولت قصد دارد این عنوان مجرمانه را از قانون کیفری حذف کند. اگرچه این طرح در نهایت به نتیجه نرسید، دولت اکنون در حال پیگیری قانونی است که مجازات زنانی را که به‌دروغ موارد خشونت مبتنی بر جنسیت را گزارش می‌کنند، تشدید می‌کند. این لایحه در انتظار بررسی و بحث در کنگره است.

در دو سال و نیم گذشته، دولت میلی اقدامات گسترده‌ای را در این حوزه انجام داده است؛ از جمله: انحلال وزارت امور زنان آرژانتین؛ تعطیلی مؤسسه ملی مبارزه با تبعیض؛ کاهش شدید یا حذف برنامه‌های حمایتی برای قربانیان خشونت جنسیتی؛ ممنوعیت استفاده از زبان فراگیر جنسیتی در اسناد رسمی؛ قطع بودجه آموزش‌های مرتبط با مسائل جنسیتی برای دانش‌آموزان مدارس دولتی و کارکنان دولت. یکی از برنامه‌هایی که تحت تأثیر این سیاست‌ها قرار گرفت، طرح Acompañar بود؛ برنامه‌ای که پیش از قطع بودجه، به حدود ۳۵۰ هزار زن کمک مالی معادل شش ماه حداقل دستمزد پرداخت کرده بود. همچنین، خط تلفن ۲۴ ساعته ویژه حمایت از قربانیان خشونت، سال گذشته حدود دوسوم بودجه خود و نیمی از کارکنانش را از دست داد. افزون بر این، برنامه دولتی ارائه خدمات حقوقی رایگان به افرادی که قربانی خشونت خانگی یا سوءاستفاده جنسی شده‌اند نیز برچیده شده است.

منبع تصویر: Associated Press

مطالب مرتبط