دیدبان آزار

بحران مهاجرستیزی در بریتانیا و ابزارسازی از خشونت جنسی علیه زنان

نویسنده: دایان تیلور

در هفته‌های اخیر، اعتراضات ضد مهاجرت و ضد پناهجویان در بخش‌هایی از جنوب انگلستان، به‌ویژه دوور، پورتسموث و مناطق اطراف همپشایر، شدت گرفته است. در بخشی از این اعتراضات، ادعاهای مربوط به تجاوز جنسی و خشونت علیه زنان و دختران به یکی از محورهای اصلی گفتمان معترضان و گروه‌های راست افراطی تبدیل شده است. در عین حال، گزارش‌های اخیر درباره زنان پناهجویی که خود قربانی خشونت جنسی شده‌اند، تصویری متفاوت از این روایت ارائه می‌کند.

زنان پناهجو می‌گویند که از سوی مردان بریتانیایی مورد تجاوز و آزار جنسی قرار گرفته‌اند، اما بسیاری از آن‌ها اظهار می‌کنند که از ترس اقدام کیفری علیه مرتکبان امتناع می‌کنند. صدای این زنان به‌ندرت شنیده می‌شود، اما شماری از آن‌ها در گفت‌وگو با روزنامه گاردین تجربه‌های خود را به اشتراک گذاشته‌اند. آن هم در شرایطی که راست افراطی با شدت بیشتری به ترویج ادعاهای مهاجرستیز دامن می‌زند و می‌گوید زنان و دختران انگلیسی به‌طور گسترده از سوی پناهجویان مرد مورد تجاوز قرار می‌گیرند.

دنیل توماس، چهره راست افراطی که با نام «دنی تومو» شناخته می‌شود، اخیرا در سخنرانی خود برای ترغیب هوادارانش که با نشانه‌های مهاجرستیزانه حاضر شده بودند، به‌طور انحصاری بر ادعاهای بی‌اساس درباره رواج گسترده تجاوز جنسی از سوی پناهجویان تمرکز کرد. این افراد در اعتراض به ورود پناهجویان با قایق‌های کوچک به دوور و پورتسموث، در این دو شهر تجمع کرده بودند. اگرچه تاکنون چند مورد محکومیت پناهجویان به‌دلیل ارتکاب جرائم جنسی سنگین ثبت شده و این پرونده‌ها بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشته‌اند، اما هیچ آمار جامع و منتشرشده‌ای درباره جرائمی که پناهجویان مرتکب می‌شوند، در دسترس نیست.

زنی که پس از فرار از آزار و اذیت مذهبی و خشونت خانگی، به مدت دو سال در یک هتل محل اسکان پناهجویان زندگی کرده بود، گفت که یکی از کارکنان هتلی که در آن اقامت داشت، بارها او را به‌صورت کلامی و فیزیکی مورد آزار و اذیت قرار داده است. این آزارها شامل لمس ناخواسته و گرفتن دست‌های او هنگام تحویل گرفتن مدارک می‌شد. پس از مدتی، این مرد مرتباً به اتاق او سر می‌زد و از او دعوت می‌کرد برای نوشیدن مشروب یا رفتن به قرار ملاقات با او بیرون برود. او شماره تلفن این زن را از پایگاه داده هتل به دست آورد و از طریق تلفن شخصی خود بارها برایش پیام فرستاد و درخواست رابطه جنسی کرد. در این مرحله، زن موضوع را به کارکنان هتل گزارش داد و به هتل دیگری منتقل شد. این زن می‌گوید: «وحشتناک بود. او به من گفت که می‌خواهد با من رابطه جنسی داشته باشد.»

در پرونده‌ای دیگر، زنی که به‌تازگی از ایران وارد بریتانیا شده و وزارت کشور او را در هتلی در نزدیکی فرودگاه هیترو اسکان داده بود، می‌گوید یکی از مأموران حراست هتل به او تجاوز کرده است: «تجربه‌ای بسیار وحشتناک بود. نمی‌دانستم چه باید بکنم. موضوع را به کارکنان هتل گزارش دادم. آن‌ها از من پرسیدند که آیا می‌خواهم اظهاراتم را به پلیس ارائه دهم یا نه. نمی‌دانستم آیا پلیس اینجا هم مانند پلیس ایران خواهد بود یا نه. به همین دلیل آن‌قدر ترسیده بودم که نتوانستم هیچ اقدامی انجام دهم. همچنین نگران بودم که اگر تجاوز را گزارش کنم، احتمال رد شدن درخواست پناهندگی‌ام بیشتر شود.» او اندکی پس از گزارش تجاوز به هتل دیگری منتقل شد و نمی‌داند چه اتفاقی برای فرد متجاوز افتاده است.

 

 

در پرونده‌ای دیگر، یک زن همجنس‌گرای پناهجو از اوگاندا که به‌دلیل ترس از زندانی شدن یا اعدام در کشور خود در صورت آشکار شدن گرایش جنسی‌ درخواست پناهندگی کرده بود، نتوانست وکیل تسخیری برای نمایندگی قانونی خود پیدا کند. او گفت: «بالاخره توانستم یک وکیل خصوصی مهاجرت پیدا کنم، اما پولی برای پرداخت حق‌الوکاله‌اش نداشتم. به همین دلیل، او مرا مجبور کرد در ازای دستمزدش با او رابطه جنسی داشته باشم، با اینکه می‌دانست پرونده پناهندگی من درباره چیست. احساس می‌کردم هیچ کاری از دستم برنمی‌آید تا جلوی این اتفاق را بگیرم.»

هر سه زن در نهایت موفق به دریافت وضعیت پناهندگی شدند. احتمال می‌رود موارد آزار جنسی و تجاوز به پناهجویان، کمتر از میزان واقعی به شرکت‌های پیمانکار وزارت کشور بریتانیا که مسئول اسکان پناه‌جویان هستند، گزارش شوند. کمیته منتخب امور داخلی پارلمان بریتانیا در جریان تحقیقاتی درباره محل‌های اسکان پناهجویان، شواهدی درباره ناکافی بودن اقدامات حفاظتی و سازوکارهای پیشگیری از آزار و سوءاستفاده در این مراکز به دست آورده است. صلیب سرخ بریتانیا در این تحقیق اعلام کرده که فقدان چنین سازوکارهایی، فشار فوق‌العاده سنگینی بر تیم‌های پشتیبانی و امدادرسانی این سازمان که مستقیماً با پناهجویان در ارتباط هستند، وارد کرده است. این سازمان هم مواردی از خشونت جنسی علیه زنان پناهجو را گزارش کرده است، از جمله ماجرای یکی از کارکنان هتل که در أواخر  شب‌، زمانی که زنی در حال حمام کردن بود، تلاش کرد با استفاده از کارت کلید وارد اتاق او شود.

صلیب سرخ همچنین از فرهنگ فراگیر از آزار و اذیت جنسی در یکی از هتل‌ها سخن گفته که مواردی از تعرض جنسی را هم در بر می‌گرفت. استفاده از پرونده‌های خشونت جنسی در اعتراضات ضد مهاجرتی موضوع تازه‌ای در بریتانیا نیست. یک گزارش دولتی درباره خشونت و افراط‌گرایی سیاسی توضیح می‌دهد که گروه‌های راست افراطی طی سال‌های گذشته، موضوع سوءاستفاده جنسی از زنان و دختران را برای بسیج سیاسی علیه اقلیت‌ها و مهاجران به کار گرفته‌اند. همان گزارش به اعتراضات متعددی در ساندرلند بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸ اشاره می‌کند که در واکنش به ادعاهای جداگانه درباره خشونت جنسی شکل گرفتند. این گزارش همچنین درباره اعتراضات مرتبط با هتل‌های محل اسکان پناهجویان توضیح می‌دهد که گروه‌های راست افراطی در مواردی با انتشار ویدئو و محتوای شبکه‌های اجتماعی، هتل‌ها و پناهجویان را هدف قرار داده‌اند.

سخنگوی سازمان زنان برای زنان پناهجو (Women for Refugee Women)، که از زنان در نظام پناهندگی بریتانیا حمایت می‌کند می‌گوید: «استفاده ابزاری گروه‌های راست افراطی از خشونت علیه زنان و دختران، هیچ کمکی به افزایش امنیت زنان نمی‌کند. این رویکرد واقعیت سوءاستفاده و آزار جنسی را تحریف می‌کند، موانعی بر سر راه دسترسی بازماندگان به حمایت و عدالت ایجاد می‌کند و به عاملان این خشونت‌ها اجازه می‌دهد به‌جای آنکه پاسخ‌گوی اعمال خود باشند، پشت کلیشه‌های نژادپرستانه پنهان شوند. ابزارسازی از خشونت علیه زنان و دختران برای هیولاسازی از افرادی که برای یافتن امنیت به این کشور پناه آورده‌اند، انحرافی خطرناک از مسئله اصلی است. خشونت علیه زنان و دختران، مشکلی ساختاری و نظام‌مند است که به هیچ ملیت یا وضعیت مهاجرتی خاصی محدود نمی‌شود و باید هرچه سریع‌تر با آن به‌عنوان چنین معضلی برخورد شود.»

سیارا برگمن، مدیر اجرایی سازمان بحران تجاوز جنسی در انگلستان و ولز (Rape Crisis England & Wales)، می‌گوید: «ما به‌شدت نگران فقدان سازوکارهای حفاظتی مناسب برای محافظت از زنان پناهجو در بریتانیا در برابر خشونت جنسی، آزار و سوءاستفاده و بهره‌کشی هستیم. این گروه از زنان و دختران به‌ویژه در برابر آزار و سوءاستفاده جنسی و بهره‌کشی آسیب‌پذیر هستند. بسیاری از آن‌ها اطلاعات محدودی درباره حقوق خود دارند یا اساساً هیچ اطلاعی از این حقوق ندارند؛ چه رسد به اینکه راهکارهای مؤثر و عملی برای احقاق این حقوق در اختیار داشته باشند.» او ادامه می‌دهد: «دولت ما متعهد شده که طی یک دهه، میزان خشونت علیه زنان و دختران را به نصف کاهش دهد. این تعهد باید شامل زنانی هم که در بریتانیا درخواست پناهندگی داده‌اند و در چارچوب نظام پناهندگی زندگی می‌کنند، بشود.

مطالب مرتبط