دیدبان آزار

خشونت گسترده آنلاین علیه زنان معترض در هند

تهدید به مرگ و تجاوز و انتشار اطلاعات خصوصی

دیدبان آزار: پس از آنکه ویدئوهایی از تجمع اعتراضی جوانان هندی در جانتر مانتر، در فضای مجازی به‌طور گسترده منتشر شد، زنان حاضر در این تجمع، با موجی از آزار و خشونت آنلاین مواجه شده‌اند. این آزارها شامل تهدید به مرگ، تهدید به تجاوز، افشای اطلاعات شخصی و فراخوان‌هایی برای «تنبیه» و «درس عبرت دادن» به این زنان است. آزار و حملات آنلاین پس از اعتراضی آغاز شد که توسط حزب مردمی سوسک (Cockroach Janta Party - CJP) در منطقه جانتر مانتر دهلی برگزار شد. در روزهای پس از این تجمع، ویدئوهایی از آن به‌طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که در برخی از آن‌ها، شماری از معترضان با استفاده از ادبیات تند، دولت و نخست‌وزیر را خطاب قرار داده بودند. روچیکا سینگ، زن ۲۵ ساله‌ای است که ویدئوی او پس از آنکه با خشم و فحاشی خواستار استعفای نخست‌وزیر شد، به‌سرعت در فضای مجازی فراگیر شد. انتشار این ویدئو موجب شد یکی از ساکنان شهر غازی‌آباد علیه او شکایت رسمی تنظیم کند و پلیس هم علیه او وارد عمل شود.

حزب مردمی سوسک در واکنش به این پرونده، با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که شرکت‌کنندگان در چنین تجمعاتی باید در انتخاب واژگان و نحوه بیان خود دقت بیشتری داشته باشند. این حزب هم‌زمان بر حق بنیادین شهروندان برای اعتراض و بیان دیدگاه‌هایشان تأکید کرد. به گفته زنانی که هدف این حملات قرار گرفته‌اند، به‌محض آنکه چنین ویدئوهایی در فضای مجازی منتشر می‌شود، واکنش‌ها به‌سرعت از انتقادهای معمول به کارزارهای هماهنگ آزار و اذیت آنلاین تبدیل می‌شود. در این روند، اطلاعات شخصی افراد، از جمله شماره تلفن، نشانی محل سکونت و اطلاعات مربوط به اعضای خانواده، در شبکه‌های اجتماعی و گروه‌های پیام‌رسان منتشر می‌شود. اقدامی که اغلب با تهدیدهای صریح به خشونت، از جمله تهدید به تجاوز و قتل، و همچنین فراخوان‌هایی برای «تنبیه» یا «درس عبرت دادن» به این زنان همراه بوده است.

در یکی از پست‌هایی که در فضای مجازی منتشر شد، یکی از زنان معترض به‌عنوان «تحت تعقیب‌ترین فرد» معرفی شد. در این پست ادعا شده بود که «جست‌وجو برای یافتن او در جریان است» و از کاربران خواسته شده بود هرگونه اطلاعاتی درباره محل حضور او را منتشر کنند. چند روز بعد پست‌هایی در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست ‌شد که مدعی بودند هویت این زن شناسایی شده است. این پست‌ها شامل نام، شهر محل سکونت او بودند. بر اساس ویدئوی مورد استناد در این پرونده، ادعا شده است که این زن در جریان اعتراضات به نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند «توهین» کرده است. زن می‌گوید هر چند دقیقه یک‌بار با تماس‌ها و پیام‌های تهدیدآمیز مواجه می‌شود: «اگر جایی ببینمت، می‌کشمت.» او ادامه می‌دهد: «شماره تلفن و نشانی محل سکونتم منتشر شده است. حتی نمی‌توانم پیام‌هایی را که مادرم دریافت کرده، تکرار کنم. مجبور شدم حساب اینستاگرام او را حذف کنم. از برخی از حساب‌های کاربری، درخواست کردم ویدئوی مرا حذف کنند. ادمین گفت از آن پول درمی‌آورد حذفش نخواهد کرد. آنجا بود که فهمیدم فقط ابزاری برای پیشبرد دستورکار این اکانت‌ها بوده‌ام.»

 

 

یکی از معترضان ۱۵ ساله که پیش‌تر بابت استفاده از الفاظ توهین‌آمیز علیه مودی عذرخواهی کرده بود، می‌گوید همچنان از طریق شبکه‌های اجتماعی و تماس‌های تلفنی ناشناس، تهدید به تجاوز دریافت می‌کند و در عین حال پلیس هم همچنان در جست‌وجوی اوست: «از حساب‌های ناشناس اینستاگرام برایم پیام می‌آید و از شماره‌های ناشناس با من تماس می‌گیرند. آن‌ها آشکارا می‌گویند: "هرجا پیدایت کنیم، به تو تجاوز خواهیم کرد." آنها تصاویر جنسی برایم ارسال می‌کنند. من در جریان اعتراض، در میان صدها مرد ایستاده بودم. حتی یک نفر هم رفتار نامناسبی با من نداشت، از الفاظ توهین‌آمیز استفاده نکرد یا به من بی‌احترامی نکرد. اما افرادی که پشت اسکرین‌های خود در اینترنت نشسته‌اند، به‌طور کامل شجاعت و روحیه مرا درهم شکسته‌اند.»

ییامدهای این ماجرا تنها به زنانی که در تجمع سخنرانی کرده بودند محدود نمانده است. روزنامه‌نگارانی که این اعتراض را پوشش خبری دادند هم اعلام کرده‌اند که پس از آن هدف حملات و آزار قرار گرفته‌اند. یکی از خبرنگاران جوان که برای یک شبکه تلویزیونی این تجمع را پوشش می‌داد، گفته که هم در محل برگزاری اعتراض و هم پس از آن در فضای مجازی، با موجی از توهین‌ها و تهدیدهای صریح، از جمله تهدید به تجاوز و قتل، روبه‌رو شده و در نهایت ناچار شده برای مدتی از محل کار خود مرخصی بگیرد. در یکی از مواردی که خبرنگاران حاضر در این ماجرا روایت کرده‌اند، چند روز پس از اعتراض، گروهی از افراد در پارک محله به مادر این خبرنگار نزدیک شده و از او خواسته‌اند توضیح دهد که چرا دخترش درباره آنچه در جریان اعتراض رخ داده، «دروغ گفته است.» این خشونت‌ها در حالی ادامه دارد که نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، اعلام کرده دانشجویانی را که در جریان اعتراضات دهلی به رهبری حزب مردمی سوسک شرکت کرده‌اند را «بخشیده» است. او در یک ویدئوی کوتاه که روز جمعه، ۳۱ ژوئیه، در اینستاگرام منتشر کرد، دانشجویانی را که به او توهین کرده بودند «بچه‌های شیطان» توصیف کرد و گفت که آن‌ها «فرزندان خود او» هستند. او همچنین اعلام کرد که آن‌ها را بخشیده و «راه درست» را به آن‌ها نشان خواهد داد.

چندین روزنامه‌نگار دیگر که در محل تجمع حضور داشتند هم هنگام پوشش خبری این اعتراض، با ترکیبی از توهین‌های کلامی، آزار و اذیت، و در برخی موارد، درگیری فیزیکی و سرقت وسایل شخصی مواجه شده‌اند. برخی از زنانی که هدف این حملات قرار گرفته‌اند می‌گویند حتی عذرخواهی علنی یا توضیح درباره اظهاراتشان هم تأثیر چندانی در کاهش حجم یا شدت آزارها نداشته است. به گفته آنان، حتی پس از انتشار بیانیه‌های عذرخواهی، تهدیدها و افشای اطلاعات شخصی ادامه یافته و اطلاعات خصوصی‌شان همچنان در فضای مجازی دست‌به‌دست شده است. همچنین، موج‌های تازه‌ای از پیام‌های توهین‌آمیز و تهدیدآمیز، روزانه و مدت‌ها پس از آنکه به‌طور عمومی بابت اظهارات خود عذرخواهی کرده بودند، همچنان به دستشان می‌رسیده است.

 

 

این رفتارها یکی از الگوهای تکرارشونده در فضای دیجیتال امروز هند است. یک ویدئوی کوتاه، جداشده از متن کامل یک تجمع اعتراضی، می‌تواند ظرف چند ساعت به‌طور گسترده در فضای مجازی منتشر شود و اغلب بدون زمینه و بستر اصلی‌ای که آن اظهارات در آن مطرح شده‌اند، دست‌به‌دست شود. در چنین شرایطی، افرادی که در این ویدئوها نامشان برده شده یا قابل شناسایی هستند، خواه معترضان و خواه روزنامه‌نگارانی که اعتراض را پوشش داده‌اند ممکن است با کارزارهای مستمر آزار و اذیت آنلاین روبه‌رو شوند. کارزارهایی که مهار آن‌ها بسیار دشوار است و حتی عذرخواهی، ارائه توضیح یا اقدام پلیس هم به پایان یافتن آن‌ها کمکی نمی‌کند. کارشناسان حقوقی معتقدند که هرچند بیان اظهارات توهین‌آمیز درباره مقامات عمومی می‌تواند بر اساس قوانین هند مسئولیت کیفری به دنبال داشته باشد، اما افشای هماهنگ اطلاعات شخصی و تهدیدهایی که علیه افراد دخیل در این ماجرا صورت می‌گیرداز منظر اجرای قانون در حوزه خاکستری قرار دارد. آسیب‌دیدگان اغلب برای واداشتن مراجع قانونی به اقدام سریع علیه حساب‌های ناشناس این آزارها را هدایت می‌کنند، با چالش روبه‌رو هستند.

گزارشی مفصل که اسکرول (Scroll) در اول اوت منتشر کرد، به مستندسازی کارزار مستمر حملات آنلاین علیه زنان معترض پس از این تجمع‌ها پرداخت. بر اساس این گزارش، یکی از زنان گفته که هواداران حزب بهاراتیا جاناتا (BJP) و برخی حساب‌های ناشناس در شبکه‌های اجتماعی با ردیابی شماره تلفن و نشانی محل سکونت او، اطلاعات شخصی‌اش را افشا کرده‌اند؛ اقدامی که به دنبال آن، موجی از تهدید به قتل و تجاوز علیه او آغاز شده است. او همچنین مدعی شد که حساب‌های کاربری مادرش و دوستانش در شبکه‌های اجتماعی نیز هدف حملات قرار گرفته‌اند و اینستاگرام ده‌ها پست مرتبط با اعتراضات را از صفحه او حذف کرده، بدون آنکه امکان اعتراض یا درخواست بازبینی این تصمیم را در اختیارش قرار دهد.

جنبش مردمی سوسک، در ۱۶ مه پس از آن پدیدار شد که قاضی ارشد هند، در جریان جلسه دادگاه، برخی از جوانان بیکار را «انگل» و «سوسک» نامید و اظهارات او واکنش‌های شدیدی را در رسانه‌های اجتماعی برانگیخت، اگرچه این قاضی بعداً کرد که گفته های وی توسط برخی رسانه‌ها به اشتباه نقل‌قول شده است. در آن زمان، مرد هندی جوانی با ایجاد یک وب‌سایت طنز برای «حزب سوسک جانتا» به این اظهارات جنجالی پاسخ داد و آن را خانه‌ای برای «تنبل‌ها، بیکاران و فراموش‌شدگان» هند و صدایی برای «میلیون‌ها جوان هندی که احساس می‌کنند توسط سیاست‌های سنتی نادیده گرفته شده‌اند» معرفی کرد. اعتراضات با درز سوالات امتحانی در هند و مجموعه‌ای از دیگر رسوایی‌ها در امتحانات، گسترده‌ شد. این جنبش امروز به نماینده‌ای برای نسل زد، برای جوانان خشمگین از بیکاری، کاهش فرصت‌ها و ناکارمدی نظام آموزشی تبدیل شده است. در ماه ژوئیه، هنگامی که ده‌ها هزار نفر از هواداران این جنبش به سوی پارلمان هند در دهلی نو راهپیمایی می‌کردند، پلیس ضدشورش برای متفرق کردن آنها به گاز اشک‌آور و باتوم متوسل شد. پلیس پایتخت اعلام کرد که در درگیری میان معترضان و نیروهای امنیتی، ۶۰ معترض و ۱۱۸ مأمور پلیس زخمی شده‌اند. هم‌زمان با این خشونت‌ها، اینترنت تلفن همراه در بخش‌هایی از شهر، از جمله در اطراف محل برگزاری تجمع در جانتر مانتر قطع شد. معترضان خواستار استعفای دارمندرا پرادان، وزیر آموزش هند بوده‌اند.

 

مطالب مرتبط