بیش از سه دهه از زمانی که فعالان مدنی معضل آزار جنسی در دانشگاه را طرح کردهاند، میگذرد. در سالهای اخیر برخی دانشگاهها اقداماتی در راستای مقابله با آزار جنسی در عرصه آکادمیک صورت دادهاند. به نظر میرسد دستورالعملهایی که دانشگاهها پیرامون الزامات در برخورد با آزار جنسی دانشجویان تدوین کردهاند در پاسخ به این پرسش که چرا دانشجویان تجربه آزار جنسی را گزارش نمیکنند ناموفق بودهاند. دانشگاههای استرالیا نیز از این قاعده مستثنی نیستند. برخی موارد موجود در این دستورالعملها، دانشجویان را به گزارش آزار جنسی و دانشگاه را به واکنش دلسوزانه تشویق میکنند، از جمله:
- ایجاد مکانیسم مستقل جهت برخورد با تجاوز و آزار جنسی
- آموزش به کادر دانشگاه جهت نحوه مواجهه با این گزارشها
- به حداقل رساندن دفعاتی که دانشجویان نیاز به بازگو کردن تجربه تلخ خود دارند
- ارائه راهکارهای متعدد جهت تدارک یک گزارش رسمی
بااین وجود، یافتههای کمیسیون حقوق بشر استرالیا نشان میدهد که این توصیهها ناموفق بودهاند: ۹۴درصد از دانشجویانی که مورد آزار جنسی و ۸۷ درصد دانشجویانی که مورد تهاجم جنسی قرار گرفتند، هیچگونه شکایتنامه رسمی به دانشگاه ارائه نکردهاند. این گزارش مربوط به سال ٢٠١٧ بوده و براساس نظرسنجی از بیش از ۳۰ هزار دانشجو در ۳۹ دانشگاه در استرالیا نوشته شده است. یافتهها حاکی از آن است که در سال ٢٠١۶ نزدیک به ۵۱ درصد دانشجویان مورد آزار جنسی قرار گرفتهاند، که از این بین، ۲۶ درصد آزارها را در دانشگاه (یا در مسیر رفتوآمد از دانشگاه) تجربه کردهاند.
۹.۶ درصد دیگر میگویند که در سال ٢٠١۵ یا ٢٠١۶ مورد تجاوز قرار گرفتهاند، که ۱.۶ درصد از آنها نیز در دانشگاه (یا در مسیر رفتوبرگشت از دانشگاه) تجاوز جنسی را تجربه کردهاند. بر اساس این گزارش بومیان استرالیا، دگرباشان جنسی و معلولان بیش از دیگر دانشجویان قربانی آزار جنسی میشوند. علاوه بر این میزان قابلتوجهی از آزارها مربوط به آزار جنسی دانشجویان تحصیلات تکمیلی توسط استادان است. همچنین این گزارش نشان داد مردان، بهویژه مردان همجنسگرا، بیش از آنچه تصور میشود قربانی آزار جنسی میشوند.
چرا دانشجویان آزار و تجاوز جنسی را گزارش نمیکنند؟
دانشجویانی که در این نظرسنجی شرکت کردند، دلایل عدم گزارش دادن خود را این چنین شرح دادند:
- میترسند دانشگاه حرفشان را باور نکند
- فکر میکردند حادثه چندان جدی نباشد
- فکر میکردند گزارششان جدی گرفته نشود و اقدامی توسط دانشگاه صورت نگیرد
همچنین دانشجویان دگرباش به دلیل ترس از قربانیشدن یا مورد تبعیض واقع شدن آزار جنسی را گزارش نمیدهند. دانشجویان غیراسترالیایی نیز سردرگم میشوند که آنچه تجربه کردهاند آزار جنسی است یا صرفا بخشی از فرهنگ جامعه استرالیا است. این دلایل نشاندهنده عدم اعتماد دانشجویان به این روشها و راهکارها است. همچنین پذیرش و عادیسازی این رفتارها که تحقیرآمیز، غیرقانونی و زیانآورند باعث میشود گروههای آسیبپذیرتر و به حاشیه راندهشدهتر در برابر آزار جنسی سکوت کنند. در چنین شرایطی کلید حمایت از دانشجویان واکنش صحیح دانشگاهها برای کاهش یا حذف این موانع است.
دانشگاهها چگونه میتوانند دانشجویان را یاری کنند؟
دلایل مهمی برای تشویق دانشجویان به گزارش حوادث مرتبط با تجاوز و آزار جنسی وجود دارد؛ تضمین امنیت دانشجویان، مدیریت درازمدت سلامت جسم و روان آنها، جمعآوری و تحلیل داده برای توسعه خدمات و پیشگیری از بروز اینگونه موارد. بنابراین، علاوه بر ایجاد یک مکانیسم شفاف و ساده برای گزارش حوادث، دانشگاهها باید این نکات را جدی بگیرند:
- طراحی فرآیندهای انضباطی شفاف و محکم
- ارائه خدمات حمایتی مناسب به دانشجویان و ایجاد زیرساخت مناسب برای این امر (از نظر روانشناسی، پزشکی و آکادمیک)
- توسعه طیفی از راهبردهای پیشگیری از حوادث اینچنینی به وسیله مدیریت شفاف دانشگاه و تبدیل محیط دانشگاه به فضایی که مروج تکثر و برابری جنسیتی و نژادی باشد.
این نکات از مولفههای کلیدی نتایج گزارشی هستند که در سال ۲۰۱۷ مرکز حقوق بشر استرالیا در دانشگاه نیو ساوت ولز منتشر کرده است. این گزارش بر اساس یک پروژه تحقیقاتی مشاورهای در یک بازه دوساله است که از دادههای نظرسنجی ملی دانشجویان و پژوهشهای بینالمللی پیرامون اقدامات دانشگاه، در پیشگیری و واکنش به آزار و تهاجم جنسی بهره گرفته است.
لزوم تعامل موثر میان دانشگاه و دانشجویان
اگرچه چنین دغدغههایی در دستورالعملهای دانشگاههای استرالیا افزایش یافته اما معضل آزار جنسی بیش از سه دهه موضوع بحث فعالان دانشجویی بوده است. سالها است که نسبت به پاسخهای نامعقول و ناکارآمد دانشگاهها در مواجهه با گزارشهای آزار جنسی هشدار داده شده است. انتشار گزارشهای متعدد و پوشش رسانهای گسترده موضوع موجب شده بسیاری از دانشگاههای استرالیا قدمهای مثبتی در راستای رسیدگی به این موارد بردارند. اگر دانشگاهها در زمینه پیشگیری از خشونتهای جنسی و محافظت از سلامت جسم و روان دانشجویان مصمم هستند، باید یک قدم فراتر بروند و گفتوگوی موثر با دانشجویان را در دستور کار قرار دهند.
دانشجویان باید در طراحی، اجرا و اصلاح راهبردهایی که جهت افشا، مدیریت و کاهش خشونتهای جنسی در دانشگاهها ایجاد شدهاند، مشارکت رسمی داشته باشند. حضور نمایندگان دانشجویی درکنار مسئولان سطح بالای ذیصلاح در زمینه مقابله با آزار جنسی و کمیتههای پیشگیری از خشونت جنسی، برای آموزش فرآیند گزارش و استراتژیهای پیشگیری از حوادث اینچنینی، و گفتوگو در انجمنهای دانشجویی جهت تغییر در نگرش فرهنگی، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
این موارد نشاندهنده ارتباط دوطرفه بین دانشگاه و دانشجو است و بدون مشارکت پررنگ دانشجویان، این سیاستها و فرآیندها بیمعنی خواهند بود. همچنین این رویکرد نشاندهنده نقش اساسی مطالبات دانشجویی در توسعه راهکارهای مرتبط با جامعه دانشجویی است. در پایان، چنین رویکردی است که به تجارب و مشارکت دانشجویان اعتبار میبخشد و برخلاف اتخاد رویکردی منفعلانه و نامنسجم، دانشگاه را به سوی جایگاهی فعال هدایت میکند، تا پیشگیری و رسیدگی لازم به خشونتهای جنسی صورت بگیرد.
نویسنده: آندریا دورباخ
برگردان: سپهر بهارلوئی
منبع: conversation
