دیدبان آزار

گلوریا استاینم؛ میراث و نقدها

نویسنده: سین

چندی پیش گلوریا استاینم، روزنامه‌نگار، فعال حقوق زنان و از چهره‌های جنبش فمینیستی آمریکا، در سن ۹۲ سالگی در خانه‌اش در منهتن نیویورک درگذشت. دوستانش درباره او نوشتند: «بزرگ‌ترین استعداد گلوریا توانایی‌اش در گوش‌دادن به دیگران و به‌رسمیت‌شناختن آن‌ها بود.»

گلوریا استاینم در ۲۵ مارس ۱۹۳۴ در اوهایو به دنیا آمد. او در کالج اسمیت علوم سیاسی خواند و در اواخر دهه ۱۹۵۰ وارد روزنامه‌نگاری شد و با گزارش مخفیانه‌اش درباره شرایط کاری زنان در باشگاه «پلی‌بوی» توجه عمومی را جلب کرد. شهرت سیاسی و رسانه‌ای او در اواخر دهه ۱۹۶۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰، هم‌زمان با اوج موج دوم فمینیسم در آمریکا به‌سرعت افزایش یافت و او به یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های این جنبش تبدیل شد. در ۱۹۶۸ به تأسیس مجله «نیویورک» کمک کرد؛ در ۱۹۷۱ در تأسیس «کنگره سیاسی ملی زنان» مشارکت داشت و سپس از بنیان‌گذاران مجله «میس» شد. استاینم تا سال‌های پایانی زندگی به نویسندگی و فعالیت سیاسی ادامه داد و در ۲ سپتامبر ۲۰۲۶ درگذشت.

استاینم در طول بیش از شش دهه فعالیت، علیه خشونت خانگی، ختنه زنان، صنعت پورنوگرافی و جنگ‌های ویتنام و خلیج فارس موضع گرفت و از جنبش‌هایی چون «جان سیاهان مهم است» و حقوق کوئیرها حمایت کرد. او هم‌چنین در سال ۲۰۱۷ در راهپیمایی زنان علیه دونالد ترامپ سخنرانی کرد. با این حال، جایگاه او در جنبش فمینیستی محل مناقشه بود. گروه‌های فمینیستی رادیکال مانند «رداستاکینگز» همکاری پیشین او با «سازمان مستقل تحقیقات» را، که از منابع مالی مرتبط با سازمان سیا برخوردار بود، نقد کردند و ماهیت و پیامدهای این ارتباط را به پرسش‌ گرفتند.

برخی فمینیست‌های رادیکال همچنین معتقد بودند که جایگاه او به‌عنوان چهرۀ شاخص جنبش، بیش از آنکه نتیجۀ شایستگی باشد، محصول انتخاب رسانه‌های جریان اصلی به دلیل جوانی، سفیدپوست بودن و جذابیت ظاهری‌اش بوده است و آن‌ها او را به‌عنوان سخنگو و نماینده جنبش تثبیت کرده‌اند تا رهبری و نمایندگی جنبش را به به جریانات لیبرال نسبت دهند. از نگاه این منتقدان، این فرایند نوعی تصاحب نمادین صدای فمینیست‌های رادیکال و بازتعریف جهت جنبش در قالبی معتدل‌تر، اصلاح‌طلبانه‌تر و سازگارتر با رسانه‌ها و سیاست رسمی بود.

برخی از این منتقدان معتقد بودند که در نتیجه این بازتعریف، مطالبات ساختارشکنانه‌تر فمینیسم رادیکال جای خود را در عرصه عمومی به سیاست‌های اصلاحی‌تر داد و فضای بیشتری برای فمینیسم جریان اصلی فراهم شد. در مقابل، حامیان استاینم ورود گسترده‌تر مطالبات زنان به رسانه‌ها و سیاست رسمی را یکی از دستاوردهای فعالیت او می‌دانند. از این رو، نقش استاینم در موج دوم فمینیسم نه فقط اثرگذار، بلکه موضوع اختلافی جدی درباره رهبری، نمایندگی و جهت‌گیری سیاسی جنبش نیز بوده است.

ترجمه دو مقاله از نیویورک تایمز و رداستاکینگز درباره فعالیت‌ها و نقش گلوریا استاینم، می‌تواند به آشنایی با با برخی از بحث‌ها و چالش‌های درون جنبش زنان آمریکا در دهه هفتاد کمک کند. ترجمه این دو متن با استفاده از هوش مصنوعی چت‌جی‌پی‌تی انجام شده است. متن مقالات را از اینجا بخوانید

مطالب مرتبط